Tiết học chuyên đề Phòng cháy chữa cháy: Khi kiến thức Hóa học trở thành kỹ năng sinh tồn

Trong hoạt động trải nghiệm vận dụng kiến thức khoa học tự nhiên của GStars khối 10, câu chuyện về phòng cháy chữa cháy đã được soi chiếu bằng tư duy khoa học và gắn chặt với thực tiễn cuộc sống.
Cùng sự dẫn dắt của ThS. Nguyễn Thị Cẩm Vân – giáo viên môn Hóa học, tiết học được bắt đầu bằng kỹ thuật KWL:

• K (Know) Các con đã biết những kiến thức gì về chuyên đề này?
• W (Want) Các con mong muốn điều gì trong chuyên đề này?
•  L (Learned) Sau chuyên đề này các con học tập được những điều gì?

TỪ NGUYÊN LÝ KHOA HỌC ĐẾN TƯ DUY HỆ THỐNG
Từ việc “bóc tách” bản chất của phản ứng cháy và phản ứng nổ, học sinh hiểu rõ hơn về tốc độ và mức độ nguy hiểm của từng hiện tượng. Mô hình tam giác cháy (chất cháy – chất oxy hóa – nguồn nhiệt) không còn là sơ đồ trên sách, mà trở thành lăng kính để các em đọc hiểu tình huống: tìm hiểu điều kiện hình thành đám cháy; nhận diện về chất cháy, chất oxy hóa, nguồn nhiệt thường gặp trong đời sống hằng ngày..

Trên nền tảng đó, GStars khối 10 phân loại các nguyên nhân gây cháy phổ biến trong đời sống: từ sự bất cẩn của con người, sự cố kỹ thuật đến yếu tố tự nhiên; Đồng thời, cùng thảo luận các biện pháp phòng ngừa tương ứng.

Song song với phân tích tình huống, học sinh khám phá các phương tiện chữa cháy thông dụng (bình bột, bình CO₂, nước…) và học cách lựa chọn phương tiện phù hợp cho từng loại đám cháy, tránh những sai lầm có thể gây nguy hiểm khi xử lý sự cố.

Chuỗi hoạt động này giúp các em hình thành tư duy hệ thống, xem xét hiện tượng trong mối quan hệ nguyên nhân – hệ quả thay vì giải quyết vấn đề theo cảm tính.

TỪ PHẢN ỨNG HÓA HỌC ĐẾN KỸ NĂNG ỨNG PHÓ
Điểm nhấn của chuyên đề nằm ở hoạt động vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn. Thông qua việc thiết kế mô hình bình cứu hỏa mini theo nhóm, học sinh trực tiếp quan sát phản ứng giữa baking soda và giấm tạo ra khí CO₂, từ đó lý giải cơ chế dập lửa bằng cách ngăn không cho chất cháy tiếp xúc với chất oxy hóa thường gặp là oxygenoxy trong mô hình tam giác cháy. Quá trình thử nghiệm và điều chỉnh giúp các em:
🔸 Hiểu sâu bản chất của phản ứng hóa học
🔸 Rèn luyện năng lực hợp tác và giải quyết vấn đề
🔸 Vận dụng kiến thức đã học vào các tình huống cụ thể trong đời sống

Khép lại chuyên đề, mỗi học sinh GStars giờ đây không chỉ hiểu đúng hiện tượng mà còn được trang bị năng lực hành động có trách nhiệm trong những tình huống thực tế của cuộc sống.