Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, do vi rút dengue gây ra, có thể bùng phát thành dịch. Bệnh lây lan qua muỗi vằn Aedes aegypti, loài muỗi có thân và chân màu đen với những đốm trắng, thường trú đậu trên quần áo, chăn màn và các đồ vật trong nhà. Muỗi vằn hoạt động chủ yếu vào ban ngày, đặc biệt cao điểm vào sáng sớm và chiều tối. Dịch sốt xuất huyết thường xuất hiện theo mùa, từ tháng 4 kéo dài đến cuối năm, với đỉnh dịch rơi vào các tháng 7, 8, 9, 10. Cả người lớn và trẻ em đều có nguy cơ mắc bệnh. Vòng đời của muỗi vằn trải qua bốn giai đoạn: trứng → bọ gậy → lăng quăng → muỗi trưởng thành.
Nguy cơ và mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Khi bùng phát dịch, nhiều người mắc bệnh có thể dẫn đến tử vong, đặc biệt là trẻ em, đồng thời gây thiệt hại lớn về kinh tế và xã hội. Vi rút gây bệnh gồm 4 typ khác nhau, và một người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần nếu bị nhiễm các typ khác nhau. Do đó, việc chủ động phòng ngừa là rất quan trọng.
Đặc điểm của muỗi truyền bệnh
Muỗi vằn có thân màu đen với các đốm trắng trên thân và chân. Chúng thường trú đậu ở những góc tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn hoặc dây phơi, đặc biệt là quần áo có mùi mồ hôi. Muỗi cái đốt người vào ban ngày, cao điểm vào sáng sớm và chiều tối.
Muỗi sinh sản ở các vũng nước, ao, bể chứa, chum, vại, xô, chậu, giếng, hốc cây, cũng như những vật dụng chứa nước đọng như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe hay máng thoát nước mưa bị tắc. Muỗi phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình trên 20º C.
Triệu chứng của sốt xuất huyết
Người mắc sốt xuất huyết thường xuất hiện các triệu chứng như: Sốt cao đột ngột 39–40º C kéo dài 2–7 ngày, uống thuốc hạ sốt chỉ giảm tạm thời; Đau đầu dữ dội, đau vùng trán, đau hốc mắt, đau cơ và các khớp; kèm theo buồn nôn, phát ban; Xuất huyết sau vài ngày sốt, biểu hiện dưới da bằng những chấm đỏ không mất khi ấn, hoặc xuất huyết tự nhiên như chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi tiêu phân đen.
Khi có các dấu hiệu trên, cần đến cơ sở y tế ngay để được khám và tư vấn điều trị, tránh tự ý điều trị tại nhà.
Biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết
Chủ động phòng chống sốt xuất huyết là trách nhiệm của mỗi gia đình và cộng đồng. Các biện pháp bao gồm:
- Dọn dẹp nhà cửa và môi trường xung quanh: Phát quang cây cỏ rậm rạp, giữ nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ để tránh muỗi trú ngụ.
- Ngủ trong màn kể cả ban ngày; tránh ngủ ở nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng.
- Diệt muỗi và phòng chống muỗi đốt: Sử dụng nhang, thuốc diệt muỗi, vợt điện, kem chống muỗi…
- Ngăn muỗi sinh sản: Dọn dẹp các vật dụng chứa nước đọng trong và ngoài nhà, đậy nắp kín các bể, lu, hồ nước; rửa sạch hàng tuần. Có thể thả cá bảy màu để diệt lăng quăng. Cho ít muối vào chén nước chân tủ để ngăn muỗi sinh sản.
Khẩu hiệu phòng chống sốt xuất huyết cần được thực hiện nghiêm túc:
KHÔNG CÓ LĂNG QUĂNG, BỌ GẬY – KHÔNG CÓ SỐT XUẤT HUYẾT!
DIỆT LĂNG QUĂNG, BỌ GẬY LÀ TRÁCH NHIỆM CỦA MỌI NHÀ!
CỘNG ĐỒNG CHUNG TAY ĐẨY LÙI BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT!
Bằng việc hiểu rõ nguy cơ, nhận biết triệu chứng và thực hiện biện pháp phòng bệnh, chúng ta có thể bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát dịch sốt xuất huyết.