Đau mắt đỏ, còn gọi là viêm kết mạc, là bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi và thường gia tăng khi thời tiết chuyển mùa. Bệnh gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày, có khả năng lây lan nhanh và trong một số trường hợp có thể thành dịch. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, đường lây và biện pháp phòng tránh là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe học sinh và cộng đồng.
1. Nguyên nhân và triệu chứng bệnh
Nguyên nhân chủ yếu của đau mắt đỏ là do nhiễm vi khuẩn, virus hoặc do dị vật. Mặc dù bệnh gây kích thích mắt nhưng hiếm khi ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, bệnh có khả năng lây nhiễm cao, đặc biệt trong vòng hai tuần kể từ khi xuất hiện triệu chứng.
Triệu chứng điển hình của bệnh là mắt đỏ và có ghèn. Thường bệnh bắt đầu ở một mắt trước, sau đó lan sang mắt thứ hai. Người bệnh có cảm giác khó chịu, cộm như có cát trong mắt, kèm theo nhiều ghèn, đặc biệt sáng sớm khó mở mắt do dính ghèn. Ghèn có thể có màu xanh hoặc vàng tùy tác nhân gây bệnh. Ngoài ra, mi mắt sưng nề, đau nhức, chảy nước mắt. Một số trường hợp còn kèm mệt mỏi, sốt nhẹ, đau họng, ho, hoặc xuất hiện hạch ở tai. Trong hầu hết các trường hợp, thị lực vẫn bình thường, nhưng nếu bệnh nặng có thể dẫn đến phù đỏ mắt, xuất hiện màng trong mắt hoặc xuất huyết dưới kết mạc, gây hậu quả nghiêm trọng.
2. Đường lây bệnh
Bệnh đau mắt đỏ lây qua nhiều con đường, đặc biệt là tiếp xúc trực tiếp với người bệnh qua nước mắt, nước bọt, bắt tay. Nước mắt của người bệnh chứa nhiều mầm bệnh nên nguy cơ lây rất cao. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây qua vật dụng nhiễm nguồn bệnh như tay nắm cửa, nút bấm cầu thang, điện thoại, quần áo, khăn tắm hoặc các đồ dùng cá nhân khác. Sử dụng nguồn nước bị nhiễm mầm bệnh như ao, hồ, bể bơi cũng là nguy cơ. Thói quen dụi mắt, sờ tay vào mũi hoặc miệng, cũng như các môi trường đông người, đều tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh lây lan.
3. Biện pháp phòng bệnh đau mắt đỏ
Vệ sinh cá nhân tốt là cách hiệu quả nhất để kiểm soát lây lan bệnh. Khi bị hoặc nghi ngờ mắc bệnh, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Không dụi mắt bằng tay;
- Rửa tay kỹ và thường xuyên bằng nước ấm;
- Rửa mắt hàng ngày với nước muối sinh lý 0,9%, ít nhất ba lần/ngày vào sáng, trưa, tối;
- Không giặt chung quần áo, ga giường, khăn tắm với người khác;
- Tránh dùng chung vật dụng cá nhân như khăn mặt, chậu rửa;
- Rửa tay sau khi tra thuốc mắt;
- Không tra thuốc mắt của người bị nhiễm vào mắt lành;
- Hạn chế tập trung đông người khi đang có dịch bệnh.
Bệnh đau mắt đỏ rất phổ biến trong đời sống hằng ngày. Một số thể bệnh nguy hiểm cần được điều trị kịp thời, nhưng cũng có những trường hợp nhẹ có thể tự khỏi. Quan trọng là chúng ta nhận biết đúng dấu hiệu, chẩn đoán nguyên nhân chính xác, điều trị hợp lý và áp dụng biện pháp phòng bệnh hiệu quả để tránh những hậu quả lâu dài.